Rùa biển Côn Đảo từ lâu đã trở thành một trong những câu chuyện thiên nhiên đẹp nhất Việt Nam – hành trình lên bãi đẻ trứng trong đêm và những chú rùa con chập chững trở về đại dương. Theo nhiều nguồn, Côn Đảo là nơi có số lượng rùa biển lên đẻ tự nhiên lớn nhất cả nước và là địa phương bảo tồn rùa biển tiêu biểu của Việt Nam – dù nơi đây vốn đã nổi tiếng với biển xanh, rừng nguyên sinh và những di tích lịch sử đặc biệt.
Với nhiều du khách, rùa Côn Đảo là lời gợi mở cho một trải nghiệm rất khác: đi ra đảo nhỏ giữa đêm, theo chân kiểm lâm quan sát rùa mẹ đào tổ, rồi sáng sớm nhìn từng chú rùa con bò về phía sóng biển. Đó là kiểu trải nghiệm vừa đẹp, vừa hiếm, vừa khiến người ta nhớ rất lâu sau chuyến đi.
Rùa biển ở Vườn Quốc Gia Côn Đảo – Trung tâm bảo tồn lớn nhất Việt Nam
Vườn Quốc Gia Côn Đảo được xem là trung tâm bảo tồn rùa biển lớn nhất Việt Nam, đồng thời là nơi đầu tiên trong nước triển khai và duy trì hiệu quả chương trình bảo tồn rùa biển trong thời gian dài. Theo các nguồn du lịch và bảo tồn, toàn khu vực có 14 bãi đẻ trứng của rùa biển, mỗi năm đón khoảng 400 đến 450 cá thể rùa mẹ lên bờ làm tổ.
Bình quân mỗi năm, Vườn Quốc Gia Côn Đảo cứu hộ khoảng 1.500 tổ trứng, ấp nở và thả về biển hơn 150.000 rùa con; tính từ năm 1995, nơi đây đã thả về tự nhiên khoảng 1,5 triệu cá thể. Một số nguồn còn cho biết số rùa biển về đẻ trứng tại Côn Đảo chiếm khoảng 90% số lượng rùa lên đẻ ở Việt Nam, cho thấy giá trị đặc biệt của khu bảo tồn rùa biển Côn Đảo trong bản đồ sinh thái biển quốc gia.
Khi nói đến rùa biển ở Côn Đảo, nhiều người nghĩ ngay đến rùa Xanh, loài xuất hiện phổ biến nhất trong mùa sinh sản tại đây; ngoài ra, Côn Đảo cũng ghi nhận sự xuất hiện của các loài quý hiếm khác như đồi mồi dứa. Chính vì vậy, bảo tồn rùa biển Côn Đảo không chỉ là việc giữ gìn một điểm tham quan, mà còn là nỗ lực bảo vệ đa dạng sinh học và cân bằng của cả hệ sinh thái biển.
Mùa rùa biển Côn Đảo diễn ra khi nào?
Mùa rùa ở Côn Đảo thường bắt đầu từ khoảng tháng 4 và kéo dài đến tháng 10 hoặc tháng 11 hằng năm, tùy từng nguồn và từng giai đoạn quan sát. Riêng giai đoạn cao điểm thường rơi vào khoảng tháng 6 đến tháng 9, khi số rùa mẹ lên bãi nhiều hơn và khả năng bắt gặp hoạt động đẻ trứng cũng cao hơn.
Khoảng tháng 9 đến tháng 11 là thời gian khá phù hợp để quan sát rùa con nở và thả rùa biển Côn Đảo, vì đây là giai đoạn nhiều tổ trứng trước đó đã đến kỳ nở. Nói cách khác, nếu bạn muốn xem rùa mẹ đẻ trứng, nên đi vào giai đoạn giữa mùa; còn nếu thích khoảnh khắc thả rùa con về biển, cuối mùa thường là thời điểm rất đáng chờ đợi.
Rùa biển đẻ trứng ở Côn Đảo chủ yếu vào ban đêm, thường khi thủy triều lên cao và bãi biển yên tĩnh. Sau khi bò từ dưới nước lên, rùa mẹ chọn vùng cát khô, đào hố bằng các chi trước và chi sau, đẻ trứng, lấp tổ cẩn thận rồi xóa dấu vết trước khi quay lại biển. Đây là lý do các tour xem rùa thường diễn ra từ chiều tối đến sáng hôm sau, thay vì chỉ tham quan trong ngày.
Trứng rùa biển Côn Đảo thường cần khoảng 45 đến 60 ngày để nở, và nhiệt độ cát có ảnh hưởng trực tiếp đến giới tính của rùa con. Đó là lý do khi đề cập đến rùa Côn Đảo, du khách hiểu rằng đây không chỉ là một sản phẩm du lịch, mà còn là một câu chuyện sinh học rất đặc biệt, cần được truyền đạt đúng và đủ.
Xem rùa biển đẻ trứng ở đâu và như thế nào?
Khi nhắc đến rùa biển ở Vườn Quốc Gia Côn Đảo, Hòn Bảy Cạnh là cái tên được nhắc đến nhiều nhất vì đây là bãi đẻ lớn và nổi bật nhất trong hệ thống các đảo nhỏ của Côn Đảo. Nhiều chương trình xem rùa đẻ trứng và thả rùa con cũng tập trung tại đây vì vừa có giá trị bảo tồn cao, vừa có điều kiện tổ chức trải nghiệm dưới sự giám sát của lực lượng kiểm lâm.
Du khách không thể tự ý đi xem rùa biển đẻ trứng ở Côn Đảo mà cần đăng ký với Ban quản lý Vườn Quốc Gia hoặc đi theo chương trình được cấp phép. Số lượng khách được giới hạn khá chặt, tối đa khoảng 48 khách ban ngày và 24 khách ban đêm trên Hòn Bảy Cạnh, nhằm giảm tác động đến môi trường sinh sản của rùa.
Lịch trình phổ biến thường bắt đầu vào buổi chiều, du khách đi ca nô từ đảo lớn ra Hòn Bảy Cạnh, nghe giới thiệu về tập tính sinh sản, công tác bảo tồn và các quy định cần tuân thủ trong đêm. Khi đêm xuống, dưới sự hướng dẫn của kiểm lâm, đoàn sẽ di chuyển nhẹ nhàng trên bãi cát để quan sát rùa mẹ lên bờ, đào tổ và đẻ trứng.
Nếu may mắn đi đúng thời điểm, sáng sớm hôm sau bạn còn có thể tham gia thả rùa biển Côn Đảo, tức là đưa rùa con từ khu ấp ra mép nước để chúng tự bò về biển. Đây là khoảnh khắc rất được yêu thích vì vừa gần gũi, vừa gợi cảm giác mình đang trực tiếp góp mặt trong một hành trình sống còn của thiên nhiên.
Điều quan trọng là trải nghiệm này không phải show diễn du lịch được “dàn dựng” để chiều lòng du khách. Rùa lên bãi theo nhịp sinh học tự nhiên, vì vậy không ai có thể cam kết chắc chắn 100% mỗi đêm đều thấy cảnh đẻ trứng, dù vào cao điểm tỷ lệ gặp rùa thường tốt hơn.
Vì sao bảo tồn rùa biển ở Côn Đảo lại quan trọng?
Bảo tồn rùa biển ở Côn Đảo có ý nghĩa rất lớn vì đây là quần thể sinh sản quan trọng bậc nhất của Việt Nam, thậm chí có giá trị ở quy mô khu vực và toàn cầu. Trong tự nhiên, rùa con phải đối mặt với rất nhiều nguy cơ từ thiên địch, sóng lớn, ánh sáng nhân tạo, rác thải nhựa và hoạt động đánh bắt gần bờ.
Theo thông tin từ Vườn Quốc Gia cho biết, tỷ lệ sống sót tự nhiên của rùa con rất thấp, chỉ khoảng 1 trên 1.000 đến 1 trên 10.000 cá thể có thể trưởng thành. Vì vậy, việc giám sát bãi đẻ, cứu hộ tổ trứng và tổ chức thả rùa con đúng quy trình là mắt xích rất quan trọng trong nỗ lực bảo vệ rùa biển Côn Đảo.
Sau khi rùa mẹ đẻ trứng, nhiều tổ sẽ được lực lượng kiểm lâm di dời về khu ấp an toàn để tránh bị nước cuốn, xói lở hoặc bị tác động từ động vật khác. Quy trình này giúp tăng tỷ lệ nở, đồng thời tạo điều kiện cho việc theo dõi và thả rùa biển Côn Đảo về biển đúng thời điểm.
Một điểm rất đáng chú ý là Vườn Quốc Gia Côn Đảo không nuôi giữ rùa con lâu dài mà thả về tự nhiên càng sớm càng tốt. Lý do là rùa biển cần giữ được bản năng định hướng và hành vi tự nhiên để sinh tồn ngoài đại dương, thay vì phụ thuộc vào môi trường nuôi nhốt.
Chính vì thế, khi nói về khu bảo tồn rùa biển Côn Đảo, điều du khách nên nhớ không chỉ là “mình được xem gì”, mà còn là “mình cần cư xử thế nào để không làm hỏng một chu kỳ sinh sản đã được thiên nhiên hình thành hàng triệu năm”.
Những lưu ý cần biết khi đi xem rùa Côn Đảo
Khi tham gia tour xem rùa biển đẻ trứng ở Côn Đảo, bạn cần lưu ý một số điểm sau để bảo vệ môi trường sống của rùa biển:
- Giữ im lặng, không gây tiếng ồn lớn và không tự ý tiếp cận quá gần rùa mẹ. Chỉ một nguồn sáng mạnh hoặc một hành động hấp tấp cũng có thể khiến rùa sợ hãi, quay đầu trở lại biển mà không đẻ
- Du khách không được dùng đèn flash, không chạm vào rùa mẹ, không xả rác và phải đi theo hướng dẫn của kiểm lâm hoặc người phụ trách tour.
- Khi tham gia thả rùa biển Côn Đảo, bạn không nên tự ý giữ rùa con để chụp hình quá lâu hoặc mang về nuôi. Rùa con cần được thả đúng cách, đúng thời điểm và đúng hướng để có sự phát triển tốt nhất.
- Không để lại rác trên bãi biển.
Kinh nghiệm tham quan rùa biển Côn Đảo
Để chuyến đi xem rùa biển Côn Đảo của bạn xem trọn vẹn, bạn có thể lưu lại những mẹo sau:
- Nếu mục tiêu chính của bạn là xem rùa biển đẻ trứng ở Côn Đảo, hãy ưu tiên đi vào giai đoạn giữa mùa rùa, thường từ khoảng tháng 6 đến tháng 9. Nếu muốn tham gia thả rùa con, bạn có thể cân nhắc giai đoạn cuối mùa, khi nhiều tổ trứng bước vào thời điểm nở.
- Vì số lượng khách ra các đảo bảo tồn bị giới hạn, bạn nên lên kế hoạch sớm, nhất là vào các tháng cao điểm hoặc dịp cuối tuần.
- Bạn nên mang đồ gọn nhẹ, giày hoặc dép có độ bám tốt, áo khoác mỏng, thuốc chống côn trùng đồng thời sẵn sàng cho việc di chuyển vào buổi tối hoặc sáng sớm. Thăm rùa biển không phải kiểu tour “ồn ào, check-in liên tục”, mà phù hợp hơn với người thích thiên nhiên, ưu tiên những trải nghiệm chậm.
Tham quan rùa biển Côn Đảo là một trong những trải nghiệm đẹp và đáng nhớ nhất của du lịch sinh thái Việt Nam, bởi ở đó du khách không chỉ ngắm cảnh mà còn được chứng kiến một chu kỳ sống rất mong manh nhưng đầy kỳ diệu. Từ những chú rùa biển đáng yêu, những bãi cát đêm ở Hòn Bảy Cạnh, cho đến khoảnh khắc thả rùa biển về lại đại dương, tất cả hứa hẹn khiến chuyến đi trở nên đáng nhơ hơn một chuyến nghỉ dưỡng thông thường.
Để có một hành trình an toàn, trọn vẹn, đừng ngần ngại liên hệ với Sunday Go để được tư vấn thiết kế lịch trình chuyên nghiệp nhất.
